សម រង្ស៊ី៖ "កម្ពុជានឹងមានការបោះឆ្នោតក្លែងក្លាយ ដូចកាលពីឆ្នាំ២០១៨ បើគេមិនឲ្យគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដំណើរការឡើងវិញទេ" / Sam Rainsy: "Cambodia Doomed to Repeat 2018 Electoral Farce Until Opposition CNRP Reinstated​"

ចែករំលែក ៖​

១៨ តុលា ២០២១ / 18 October 2021 

លោក សម រង្ស៊ី បានសរសេរអត្ថបទមួយ ជាភាសាអង់គ្លេស ចុះផ្សាយក្នុងសារព័ត៌មានអន្តរជាតិ The Geopolitics ថ្ងៃ ១៨ តុលា ២០២១ ដែលមានចំណងជើង "Cambodia Doomed to Repeat 2018 Electoral Farce Until Opposition CNRP Reinstated" មានន័យថា "កម្ពុជានឹងមានការបោះឆ្នោតក្លែងក្លាយ ដូចកាលពីឆ្នាំ២០១៨ បើគេមិនឲ្យគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដំណើរការឡើងវិញទេ"។

អត្ថបទនេះ មានខ្លឹមសារ ដូចតទៅ ៖ 
- នៅឆ្នាំ ២០២២ និង ២០២៣ ខាងមុខនេះ មិនអាចមានការបោះឆ្នោតពិតប្រាកដបានទេ បើមិនមានការចូលរួមពីគណបក្សប្រឆាំ​ងពិតប្រាកដ តែមួយគត់ គឺគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ 
- ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ គឺលោក កឹម សុខា ត្រូវបានគេចោទប្រកាន់ ពីបទ "ក្បត់ជាតិ" ដោយគ្មានភស្តុតាងអ្វីឡើយ ដែលអាចយកជាការបាន។ ការចោទប្រកាន់ដោយគ្មានមូលដ្ឋានបែបនេះ ត្រូវបានគេយកធ្វើជាលេស ដើម្បីរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ ពេលណាការចោទប្រកាន់បែបនេះ ត្រូវបានទម្លាក់ចោល ពេលនោះ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ នឹងអាចដំណើរការឡើងវិញ ជាស្វ័យប្រវត្តិ។ ហេតុនេះហើយ បានជាការកាត់ក្តីលោក កឹម សុខា ត្រូវបានពន្យាររហូតដល់ពេលនេះ។ គេយកលេស ជំងឺកូវីដ-១៩ ដើម្បីប្រកាសពីការពន្យារនេះ។ តែមានការកាត់ក្តីឥតឈប់ឈរ ជាបន្តបន្ទាប់ ចំពោះអ្នកហ៊ានតិទៀនរដ្ឋអំណាច ជាច្រើននាក់ទៀត ដោយគេមិនខ្វល់ពីជំងឺកូវីដ-១៩ ឡើយ។
- របប ហ៊ុន សែន បានជម្រុញឲ្យមានការបង្កើតគណបក្សប្រឆាំងក្លែងក្លាយជាច្រើន ដើម្បីបំភ័ន្តមតិជាតិ និងអន្តរជាតិ ថា របបនេះ អនុវត្ត "លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ពហុបក្ស"។ តែគណបក្សប្រឆាំងក្លែងក្លាយ ក្រោមឱវាទលោក ហ៊ុន សែន អស់ទាំងនោះ គ្រាន់តែជាគណបក្សបោកបញ្ឆោតទេ។
- ចំពោះអ្នកស្នេហាជាតិឯករាជ្យ ដែលមានបំណងបង្កើតគណបក្សថ្មី ដើម្បីចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោតខាងមុខ ដោយមិនខ្លាចការគំរាមកំហែង ហើយមិនត្រូវការទឹកលុយឧបត្ថម្ភ ពីរបបផ្តាច់ការ និងពុករលួយ បែរជាត្រូវបានគេហាមឃាត់ មិនឲ្យបើកគណបក្សថ្មីទេ ដោយគេចោទប្រកាន់ថា មានឧត្តមគតិ ដូចគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ 
- ម្យ៉ាងវិញទៀត មិនអាចមានការបោះឆ្នោតត្រឹមត្រូវបានទេ បើមិនមានការរៀបចំឡើងវិញ ចំពោះគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ហៅកាត់ គ.ជ.ប. ដែលសព្វថ្ងៃ ស្ថិតក្រោមបញ្ជាគណបក្សកាន់អំណាច ហើយប្រើល្បិចគ្រប់បែបយ៉ាង ដើម្បីលួចបន្លំសន្លឹកឆ្នោត ឲ្យគណបក្សកាន់អំណាច។ 
- ដើម្បីឲ្យការបោះឆ្នោតខាងមុខ អាចទទួលយកបាន ដោយមតិជាតិ និងអន្តរជាតិ កម្ពុជាត្រូវតែអនុវត្តអនុសាសន៍ ដែលអ្នករាយការណ៍ពិសេស អង្គការសហប្រជាជាតិ ស្តីពីស្ថានការណ៍សិទ្ធិមនុស្សនៅប្រទេសកម្ពុជា (UN Special Rapporteur on Human Rights Situation in Cambodia) ទើបតែបានផ្តល់ឲ្យរបប ហ៊ុន សែន កាលពីដើមខែនេះ។ ក្នុងចំណោមអនុសាសន៍ទាំងនោះ មានការទម្លាក់ចោលនូវការចោទប្រកាន់គ្មានមូលដ្ឋានទាំងឡាយ មកលើថ្នាក់ដឹកនាំ និងសកម្មជនគណបក្សប្រឆាំង ហើយត្រូវបើកផ្លូវឲ្យគណបក្សប្រឆាំងពិតប្រាកដ តែមួយគត់ ដំណើរការឡើងវិញ ជាបន្ទាន់។ 

Cambodia Doomed to Repeat 2018 Electoral Farce Until Opposition CNRP Reinstated

By Sam Rainsy - October 18, 2021

CNRP protesters raise flags

Credit: Heng Reaksmey, Public domain, via Wikimedia Commons

Cambodia risks repeating the electoral farce of 2018 when the ruling Cambodian People’s Party (CPP) won all the seats in a bogus exercise which only Prime Minister Hun Sen called an election.

The country will hold communal elections in June 2022, and national elections in July 2023. Cambodia remains without a credible opposition party since the arbitrary dissolution of the peaceful opposition Cambodia National Rescue Party (CNRP) in November 2017. Despite serious electoral irregularities in favour of the ruling party, the CNRP collected 45% of the popular vote at both of the two last elections it took part in: the 2013 national election and the 2017 local election.

Cambodia lives in a climate of fear based on intimidation and repression. Anyone who is openly critical of the regime is likely to be immediately arrested, and leading opponents of the regime are forced into exile. The leading figures in the CNRP were all given bans of five years from political activity. These bans last until November 2022 and could be prolonged for another five-year period. The party’s leader Kem Sokha remains stuck in an indefinitely postponed trial on a bogus charge of treason for which no evidence exists. He is unable to freely express himself in public.

The charge against Kem Sokha is the pretext which was used to dissolve the CNRP. Dropping the charge against Kem Sokha would enable the CNRP to be automatically reinstated. That is why his trial is being endlessly postponed under the pretext of Covid-19. But the pandemic has done nothing to stop the trials of other critics of the regime from all walks of Cambodian life.

The overall result of locking up or banishing critical voices is a lack of any real political opposition and the loss to Cambodia of many talented women and men with wide-ranging skills and experience. A poor country such as Cambodia cannot afford their loss. Hun Sen is targeting me personally with a planned new law to prevent holders of dual nationality from holding high office such as the premiership, as I am also a French citizen. The military junta in Myanmar used exactly the same trick against Aung San Suu Kyi in Myanmar. Her sons are British, and this was used in the country’s constitution of 2008 to prevent her from becoming president.

Selective Rehabilitation

Hun Sen wants to pick and choose his political opponents. He doesn’t even hide the fact that he spies on the CNRP. Recently he gate-crashed a CNRP internal conference call and boasted that he had been listening in to many such calls. Cambodia’s prime minister, apparently, can find no better way to use his time.

His aim is to persuade some CNRP members to apply for selective political rehabilitation. If they renounce their former party and create new phantom opposition parties – none of which have any significant popular support ­– they will provide Hun Sen with a fig-leaf for the claim that Cambodia is a pluralist democracy.

But those who want to establish a new party to compete in the elections without being under the control of the CPP are refused authorisation. Even if these people have never been banned from politics, they are accused of working for the CNRP.

The coming elections can’t be considered as legitimate unless the recommendations of the United Nations Special Rapporteur on human rights in Cambodia are put into effect. The Rapporteur, Professor Vitit Muntarbhorn from Thailand, this month sent a clear message to the Cambodian government: “Drop court cases and end the detention of those who disagree with the authorities,” he said. “Restore political rights to members of the political opposition, and propel reconciliation. Share the power and end the monopoly.”

But simply reinstating the CNRP will not be enough to achieve these aims. The National Electoral Committee (NEC) remains under the tight control of the ruling party. The NEC will have to be reformed if Cambodians are to be given their democratic voice. It is now 30 years since the signing of the Paris Peace Agreements on Cambodia which stipulate a “liberal, pluralist, democratic system”. Cambodia remains in breach of this international treaty as well as its own constitution by denying its people a democratic choice.

Hun Sen has proved many times that piecemeal concessions are not the start of a democratic process, but simply a way to play for time. His aim is to hand over power to his son Hun Manet to create a family dynasty, possibly using a short-term interim successor as prime minister to obscure the process if necessary.

To avoid that family dynasty being a reality, the international community must accept nothing less than a comprehensive package of reforms to allow political parties to freely compete in elections under a reformed and neutral NEC.

Sam Rainsy, Cambodia’s finance minister from 1993 to 1994, is the co-founder and acting leader of the opposition Cambodia National Rescue Party (CNRP).

Source: The Geopolitics


នៅឆ្នាំ ២០២៣ ខាងមុខនេះ នឹងមានព្រឹត្តការណ៍ដ៏ធំ ដ៏សំខាន់មួយកើតឡើង ដែលធ្វើឲ្យស្ថានការណ៍នយោបាយនៅកម្ពុជាមានការប្រែប្រួល
លោក សម រង្សុី ជួបថ្វាយបង្គុំព្រះសង្ឃ សំណេះសំណាលជាមួយពុទ្ធបរិស័ទ ប្រជាពលរដ្ឋ រស់នៅទីក្រុង ម៉ែលប៊ន ប្រទេសអូស្រ្តាលី ថ្ងៃទី២៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣
បទសម្ភាសន៍លោក សម រង្ស៊ី ជាមួយវិទ្យុអាស៊ីសេរី ថ្ងៃ ២៦ ឧសភា ២០២៣ / Sam Rainsy's Interview with Radio Free Asia, 26 June 2023
នៅវត្តខ្មែរសន្តិភាព ក្នុងទីក្រុង អាដឺឡែត (Adelaide) ប្រទេសអូស្រ្តាលី ទាំងព្រះសង្ឃ ទាំងពុទ្ធបរិស័ទ យ៉ាងច្រើនកុះករ បានទទួលស្វាគមន៍លោក សម រង្ស៊ី ក្នុងឋានៈលោក ជាប្រធានស្តីទីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ / Public meeting with Sam Rainsy on 25 May 2023 at a Cambodian pagoda in Adelaide, Australia.
ក្រោយពី ហ៊ុន សែន សម្រេចមិនឲ្យគណបក្ស ភ្លើងទៀន ចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោត ខែកក្កដាខាងមុខ ប្រទេសបារាំង រំលឹក ពីកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស ថ្ងៃ ២៣ តុលា ១៩៩១ ស្តីពីកម្ពុជា / After Hun Sen's recent refusal to let the Candlelight Party take part in the forthcoming July election, France reminds all the signatories of the 23 October 1991 Paris Peace Agreements on Cambodia, of their obligations.
Flag Counter